Τετάρτη 25 Μαΐου 2016

Ἡ τιμωρία τῶν ὀπαδῶν τῶν ἀθέων

Xάλκινο ἄγαλμα τοῦ Διός, ποὺ βρέθηκε
κοντὰ στὸ ἀκρωτήριο Ἀρτεμίσιο, στὴ
βόρεια Eύβοια. Χρονολογεῖται γύρω
στὸ 460 π.X. καὶ ἐκτίθεται στὸ
Ἐθνικὸ Ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο.
«Γιατὶ εἶναι γελοῖο αὐτὸ ποῦ κάνουν οἱ ἄνθρωποι, νὰ ἀναζητοῦν τὸ καλὸ ἀπὸ κάπου ἀλλοῦ καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς θεούς, καὶ μοιάζει σὰν κάποιος ἀπὸ τοὺς πολῖτες μίας βασιλευομένης χώρας νὰ ὑπηρετεῖ κάποιον ἀξιωματοῦχο καὶ νὰ παραμελεῖ αὐτὸν τὸν ἄρχοντα όλων˙ κάτι τέτοιο θεωρεῖται πὼς κάνουν καὶ οἱ ἄνθρωποι. Ἀφοῦ, δηλαδή, ὑπάρχει θεὸς καὶ εἶναι κυρίαρχος τῶν πάντων, εἶναι γενικὰ παραδεκτὸ ὅτι πρέπει ἀπὸ τὸν κύριο νὰ ζητάει κανεὶς τὸ καλό∙ γιατὶ ὅλοι δίνουν τὰ ἀγαθὰ σὲ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ἀγαποῦν καὶ τοὺς εἶναι εὐχάριστοι, καὶ τὰ ἀντίθετα σὲ ὅσους εἶναι ἀντίθετοι».
Ἰάμβλιχος «Περὶ τοῦ Πυθαγορικοὺ Βίου», ἀπὸ τὸν δεύτερο περὶ Πυθαγόρα τόμο τῶν ἐκδόσεων Κάκτος, σελ. 165.

Ετυμολογία: ταξίδι στις φλέβες της γλώσσας μας

Δημήτρης Νατσιός, δάσκαλος - Κιλκίς

Όταν θέλω να διδάξω στους μαθητές μου, παιδιά του δημοτικού, την ωραιότητα της ετυμολογίας των λέξεων της γλυκάκουστης γλώσσας μας, τους αναφέρω ένα πολύ απλό παράδειγμα. Τους ρωτώ γιατί ονομάστηκε έτσι ο σκίουρος. Εύκολα καταλήγουμε στα δύο συνθετικά της λέξεως: σκιά + ουρά. «Και γιατί το είπαν έτσι οι νουνεχείς και ευρηματικοί πρόγονοί μας; Γιατί η φουντωτή και μεγάλη ουρά του δημιουργεί σκιά». Αμέσως τα παιδιά «ψυλλιάζονται», υποπτεύονται ότι κάτι συμβαίνει με τις λέξεις και τα... γενέθλιά τους.

Ελλάδα τέλος. over...

Οι Ευρωπαίοι ζηλεύουν και μισούν εμάς τους Έλληνες γιατί έχουμε ιδιωτικά ακίνητα. Δεν μπορούν να χωνέψουν ότι, οι πιο πολλοί Έλληνες έχουμε ένα σπίτι, ένα εξοχικό, κάποια οικόπεδα και κάποιο κτήμα.

Η απάντηση στην απορία αυτή των Ευρωπαίων είναι πολύ απλή. Οι Έλληνες δεν είχαμε πουθενά αλλού να επενδύσουμε. Και όσοι επένδυσαν σε άλλες μορφές επένδυσης, έχασαν τα χρήματά τους.

Που να επενδύαμε δηλαδή:

Σάββατο 21 Μαΐου 2016

Ἡ τιμωρία φέρνει τήν εὐτυχία

Nέμεσις, πίνακας
του Alfred Rethel (1837)
«Τὶ ἰσχύει λοιπόν; Ποῖος ἀνάμεσα σὲ δύο ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν κάποιο κακὸ εἴτε στὸ σῶμα εἴτε στὴν ψυχὴ εἶναι αθλιότερος, αὐτὸς ὁ ὁποῖος θεραπεύεται καὶ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὸ κακὸ ἤ αὐτὸς ποὺ δὲν θεραπεύεται καὶ συνεχίζει νὰ πάσχει;»
Πλάτωνος «Γοργίας»,478c8 – 478d2

Στο ἀπόσπασμα ποὺ προηγήθηκε διαβάσαμε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες ἐρωτήσεις ποὺ ἔχει ὑποβάλλει ὁ Σωκράτης σὲ συνομιλητὴ του, προσπαθώντας νὰ τὸν ὁδηγήσει σταδιακὰ ἔξω ἀπὸ τὸ σπήλαιο τῶν ψευδαισθήσεων. Οἱ σωκρατικὲς ἐρωτήσεις εἶναι τὰ κλειδιὰ ποὺ ἀνοίγουν τὴν φυλακὴ τῆς πλάνης, ὅπου ἔχει ἐγκλωβιστεῖ ἡ παραζαλισμένη ἀνθρωπότητα ἀπὸ τὴν αὐγὴ τοῦ χρόνου.

Στον «Γοργία» τὸ θέμα εἶναι ἡ ρητορικὴ τέχνη. Ὁ Σωκράτης δὲν τὴν συμπαθεῖ. Προσπαθεῖ ἐπιτυχῶς νὰ ἀποδείξει ὅτι ἡ ρητορικὴ εἶναι μία ἀπὸ τὶς κολακεῖες τῆς ψυχῆς. Ὁ φιλόσοφος ποὺ θανατώθηκε μὲ φονικὸ ὅπλο μία δικαστικὴ ἀπόφαση καὶ ἐκτελεστὴ τίς… δημοκρατικὲς διαδικασίες στὴν ἐποχὴ τοῦ λυκόφωτος τῆς ἀθηναϊκῆς δόξας ταξινομεῖ τὰ ἀνθρώπινα μὲ ὀξυδέρκεια καὶ ἐμπνευσμένη ἐπιμέλεια. Φροντίδα γιὰ τὸ σῶμα εἶναι ἡ γυμναστικὴ καὶ ἡ ἰατρική. Φροντίδα γιὰ τὴν ψυχὴ ὁ νόμος καὶ ἡ δικαιοσύνη. Κολακεία γιὰ τὸ κορμὶ ἡ κομμωτικὴ (και ὅλες οἱ τεχνικὲς καλλωπισμού) καὶ κολακεία γιὰ τὴν ψυχὴ εἶναι ἡ σοφιστεία καὶ ἡ ρητορική. Καὶ μὲ τὸ δηκτικὸ ἀλλὰ καὶ βελούδινο χιοῦμορ του, ὁ Σωκράτης κάνει τὸν ἀκόλουθο παραλληλισμὸ (465c1): «ὅποια σχέση ἔχει ἡ κομμωτικὴ μὲ τὴν γυμναστικὴ ἄλλη τόση ἔχει ἡ σοφιστικὴ μὲ τὴ νομοθετικὴ καὶ ἡ μαγειρικὴ μὲ τὴν ἰατρικὴ!» Στόχος τῶν βελῶν τῆς σωκρατικῆς κριτικῆς στὸ χωρίο ποὺ παρατέθηκε στὴν ἀρχὴ εἶναι ὁ ὁρμητικὸς καὶ απόλυτος, ὅπως ταιριάζει στὴν ἡλικία τοῦ Πῶλος, ὁ μαθητὴς τοῦ σοφιστὴ Γοργία– ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἔλαβε τὴν ὀνομασία του καὶ ὁ πλατωνικὸς διάλογος.

Παρασκευή 20 Μαΐου 2016

Λόγος Πατριάρχου εις την εξόδιον Λυκούργου Αγγελόπουλου

Απλότητα στην Προσευχή

Ήταν ένα μοναστήρι, όπου όλοι οι μοναχοί είχαν γεράσει και πεθάνει, εκτός από ένα, που ζούσε εκεί σαν ερημίτης. Ο μοναχός αυτός ήταν τελείως αγράμματος, αλλά είχε δυνατή και απλή πίστη.

Καθώς έκανε τις ακολουθίες του και τα διακονήματα του, πίστευε ότι ο Χριστός και οι Άγιοι είναι ζωντανοί και τον συντροφεύουν, γι’ αυτό και τους μιλούσε τακτικά, όπως μιλά κανείς σε ζωντανούς ανθρώπους.

Μια μέρα που βγήκε από το Μοναστήρι, μπήκαν σ’ αυτό ληστές, έκλεψαν ότι βρήκαν, τα φόρτωσαν στα ζώα τους κι έφυγαν.

Πέμπτη 19 Μαΐου 2016

Tο μαρτυρολόγιο του 1921 – O διά της αγχόνης θάνατος

Του Κωνσταντίνου Φωτιάδη*

O χειμώνας του 1920-1921 έφερε ανείπωτες συμφορές στους Έλληνες του Πόντου. Όσοι απέμειναν πλήρωναν με το ακριβότερο τίμημα τις νίκες του ελληνικού στρατού στα πεδία των μαχών.

Τα δικαστήρια ανεξαρτησίας, που στην πραγματικότητα ήταν μεσαιωνικά στρατοδικεία, και σ’ αυτήν την περίοδο με συνοπτικές διαδικασίες οδηγούσαν τους περισσότερους στον «διά της αγχόνης» θάνατο. H επιλογή των προσώπων ήταν αυστηρά επιλεκτική. Συλλαμβάνονταν όσοι είχαν διακριθεί στα γράμματα, την οικονομία και την πολιτική.